T.C

TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI

Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü

 

 

  

 

 

30.06.2006

 


 

 

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KURULUŞ VE AMAÇ

 

            Madde 1- Bu sözleşme hükümlerini kabul ederek ortaklığa giren ve girecek olan aynı çalışma konularına sahip, kooperatif birlikleri tarafından değişir ortaklı, değişir sermayeli SINIRLI SORUMLU TÜRKİYE ORMANCILIK KOOPERATİFLERİ MERKEZ BİRLİĞİ kurulmuştur.

a.)    Merkez Birliğinin yönetim merkezi ANKARA dır.

b.)    Çalışma bölgesi TÜRKİYE dir.

c.)    Merkez Birliğinin süresi 49 yıldır. Bu süre Genel Kurul kararı ile uzatılabilir.

d.)    Merkez Birliğinin kısa adı OR-KOOP dur.

Madde 2- Merkez Birliğinin amacı, orman köylüsününyaşam koşullarını iyileştirmek, ekonomik ve sosyal yönden kalkınmalarını sağlamak amacıyla, ortak birliklerin orman ürünlerinin üretim, değerlendirme ve pazarlama konularındaki müşterek menfaatlerini korumak, bu hususta iktisadi faaliyette bulunmak, faaliyetlerini koordine etmek ve denetlemek, dış memleketlerle olan münasebetlerini düzenlemek, kooperatifçiliği geliştirmek ve ihtiyaç duyulan hususlarda eğitimlerine yardımcı olmaktır.

           

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

ORTAKLIK İŞLERİ

 

Madde 4- Merkez Birliğinin ortak sayısı sınırsızdır. Ancak kuruluşta en az 7 kooperatif birliğinin bir araya gelmesi şarttır.

Madde 5- Sözleşmenin 3. maddesindeki konularda faaliyette bulunan Ormancılık Kooperatifleri Birlikleri, Orman Köyleri Kalkındırma Kooperatifleri Birlikleri ile bu konularda faaliyet gösteren kooperatifleri bünyesinde bulunduran Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Birlikleri bu Merkez Birliğine ortak olabilirler.

Madde 6- Bir kooperatifler birliğinin Merkez Birliğine ortak alınabilmesi için;

a.) Birliğin Anasözleşmesinde Merkez Birliğine girilmesine ait hüküm bulunması ve Genel Kuruldan Merkez Birliğine giriş kararının alınmış olması,

b.) Merkez Birliği Anasözleşmesinde yazılı ortaklık hal ve ödevlerini kuruluşta Anasözleşmeyi imzalayarak, sonradan girişte ise noterden tasdikli bir ortaklık taahhütnamesi vermek suretiyle kabul etmiş olması,

c.) Birliğin mal varlığını gösterir bir bilanço vermiş olması gereklidir.

Merkez Birliği Yönetim Kurulu, ortaklığa giriş için başvuran birliklerin ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırıp, en geç bir ay içinde müracaatçılara sonucu bildirmek zorundadır.

Ortaklığa kabul Merkez Birliği Yönetim Kurulunun kararı ve taahhüt edilen ortaklık payının en az ¼ ‘ünün peşin ödenmesi ile gerçekleşir.

Ortaklık başvurusuna Yönetim Kurulunun red cevabı vermesi halinde, Merkez Birliği Denetçileri aracılığı ile Merkez Birliği Genel Kuruluna başvurabilir. Genel Kurulun vereceği karara göre işlem yapılır.

Madde 7- Ortak Birlikler;

Hesap senesi sonunda en az 6 ay önce Merkez Birliğine yazılı olarak müracaat etmek şartıyla, Genel Kurullarından alacakları karara istinaden kendi istekleri ile ortaklıktan çıkabilirler. Ortaklıktan çıkma Merkez Birliği Yönetim Kurulunun kararı ile olur.

Madde 8- Ortak Birlikler Merkez Birliğine girişlerinden itibaren üç yıl içinde Merkez Birliğinden çıkmak istemeleri halinde, Merkez Birliğinin mevcudiyetini tehlikeye düşürecekleri gerekçesi ile Merkez Birliği çıkan Birliklerden uygun bir tazminat talebinde bulunabilir.

Madde 9- Aşağıdaki hallerde ortak Birlikler, Merkez Birliğinden çıkarılabilir;

a.)    Kanun ve Anasözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemek,

b.)    Merkez Birliği aleyhinde faaliyet göstermek,

c.)     Merkez Birliğinin kefaletiyle temin edilmiş kredi ve yardımları Merkez Birliği talimatı dışında kullanmış olmak,

d.)    5. maddede yazılı ortaklık şartlarını yitirmiş olmak,

 

            Madde 10- Anasözleşmede gösterilmeyen sebeplerle ortaklar ortaklıktan çıkarılamazlar.

            Ortaklıktan çıkarılma, Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca yapılır. Ortak, çıkarılma kararını tebellüğ ettiği tarihte itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Çıkarılma kararı gerekçeleri ile birlikte tutanağa ve karar defterine geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır.

            Üç aylık süre içinde mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararı kesinleşir.

            Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların ortaklık hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

Madde 11- Merkez Birliği Yönetim Kurulu münasip süre ile yapacağı iki tebligat veya ilanla sermaye yükümlülüklerinden borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortak birliklerden bu yükümlülüklerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yerine getirmeyenlerin ortaklığı Yönetim Kurulu kararı ile kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi Anasözleşme veya diğer sebeplerle doğmuş borçların yok olmasını gerektirmez.

Madde 12- Bu Anasözleşme gereğince Merkez Birliğinden çıkan veya çıkarılan birlikler, ayrıldıkları senenin bilanço ve netice hesaplarının Merkez Birliği Genel Kurulunca kabulünden bir ay sonra hesaplaşmayı isteyebilir. Hesaplaşmadan sonra ayrılan ortakların Merkez Birliğinin yedek akçeleri ve malları üzerinde bir hakları kalmaz. Merkez Birliğinden hangi sebeple olursa olsun çıkarılanların ortaklık zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrılmanın tahakkuk ettiği bilanço yılının bitiminden başlayarak iki yıl devam eder.

Madde 13- Ortaklıktan çıkmış olan birlik, çıkma sebebi ortadan kalktıktan sonra tekrar Merkez Birliğine girebilir. Ortaklıktan çıkarılanlar iki yıl geçmedikçe ve 5. maddede belirtilen şartları taşımamaları halinde yeniden ortaklığa alınamazlar. İki defa ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortak birlikler bir daha Merkez Birliğine alınamazlar.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

 

ORTAKLIK HAK VE ÖDEVLERİ

 

Madde 14- Bir ortaklık payının değeri 100.000- liradır. Merkez Birliğine giren her ortağın 3000 ortaklık payı alması şarttır. Önceden yükümlenilen miktar tamamen ödenmedikçe yeniden pay artırımı yapılamaz.

Madde 15- Ortakların yüklendikleri nakti payların ¼’ü peşin ödenir. Bakiye pay borcunun ödeme şekli ile müddetini Genel Kurul tayin eder. Ancak, bu müddet ortaklığa kabul tarihinden iki yılı geçemez.

Madde 16- Her ortağın ortaklık haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede Merkez Birliğinin ve birliğin ünvanı, merkezi, Merkez Birliğine girdiği tarih yazılır. Bu senet ortak birlik ile Merkez Birliğini temsile yetkili olan kimseler tarafından imzalanır. Ortak birliğin yatırdığı ve çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu paralar ortak birliğin ödediği paralara ait ise Merkez Birliği yetkililerince imzalanır.

Madde 17- Merkez Birliğinin sermayesi değişir olup, ortak birliklerin taahhüt ettikleri paylar toplamından ibarettir. Merkez Birliğinin sermayesinin en az haddi 2 100 000 000.- liradır. Sermayenin ¼ ünün kuruluşta tamamen ödenmesi şarttır.

 Aynı nevinden sermaye konulması halinde Kooperatifler Kanununun 20. 21. ve 22. maddeleri uygulanır.

Madde 18- Merkez Birliği, amaçlarını gerçekleştirmek için resmi ve özel teşekküllerden, ortaklarından bağış ve yardım kabul edebilir, borç para alabilir. Ancak 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 92. maddesindeki hükümler saklıdır.

Madde 19- Yönetim Kurulunun, gelir-gider farkının dağıtım şekli hakkındaki tekliflerini ihtiva eden yıllık çalışma raporu ile bilanço ve denetçilerin 64. madde hükümlerine uygun olarak düzenleyecekleri rapor Genel Kurulun yıllık toplantısından en az 15 gün öncesinden başlayarak bir yıl süre ile Merkez Birliğinde ortakların incelemesine hazır tutulur. Talep eden ortaklara bilanço ve gelir-gider farkı hesaplarının birer suretinin verilmesi gerekir. Ortakların bilgi edinmek hakkı Merkez Birliği ortaklarından birinin kararı ile yok edilemez veya sınırlandırılamaz.

Madde 20- Merkez Birliği, borçlarından dolayı alacaklılarına karşı, mal varlığı ve ortaklarının sermaye yüklenmesinin on katına kadar sorumludur. Ortak Birliklerin Merkez Birliğine karşı sorumluluğu yüklendikleri sermaye miktarının on katı ve ek ödemeler ile sınırlıdır.

Madde 21- Genel Kurulca bilanço açıklarını kapatmada kullanılmak üzere ortak birliklerden ek ödemeler istenebilir. Bu miktar bilanço açığının ortak birlik sayısına bölünmesiyle bulunur.

Madde 22- Merkez Birliğinin iflası halinde, iflas idaresi ortak birliklerin her birinden payına düşen borcun ödenmesini ister. Tahsil edilemeyen meblağlar diğer ortaklar arasında bölüşülür. Aktif bakiyesi pay cetvellerinin kesin olarak tesbiti üzerine geri verilir. Ortak birliklerin birbirine rücu hakkı saklıdır. Ortak birliklerin geçici olarak tespit olunan borçlarıyla pay cetveli aleyhine İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itiraz hakları vardır.

Madde 23- Merkez Birliğinin mali durumunu bilerek Merkez Birliğine yeni ortak olan birlik, girişinden önce doğmuş olan Merkez Birliği borçlarından diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı mukavele hükümleri ile ortaklar arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar için hüküm ifade etmez.

Madde 24- Merkez Birliğinin ticari defterleri haberleşme ile ilgili hususların tetkiki, Genel Kurulun açık bir müsaadesi veya Yönetim kurulunun kararı ile mümkündür. İncelenmesine müsaade edilen defter ve vesikalardan öğrenilecek sırlar hariç olmak üzere hiçbir ortak iş sırlarını öğrenmeye yetkili değildir.Her ortak ne surette olursa olsun öğrenmiş olduğu Merkez Birliğine ait iş sırlarını, sonradan ortaklık hakkını kaybetmiş olsa dahi daima gizli tutmak zorundadır. Bu mecburiyete uymayan ortak meydana gelecek zararlardan Merkez Birliğine karşı sorumlu olduğu gibi Merkez Birliğinin şikayeti üzerine herhangi bir zarar umulmasa dahi bir yıla hapis veya 15.000 liradan 300 000.- liraya kadar ağır para cezasıyla veya her ikisiyle birlikte cezalandırılır.

Madde 25- Merkez Birliğinin dağılması halinde, dağılmanın Ticaret siciline tescilinden başlayarak bir yıl içinde Merkez Birliğinin iflasının açılmasına karar verildiği takdirde ortaklar ek ödemelerle birlikte sorumludurlar.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

 

MERKEZ BİRLİĞİNİN HESAPLARI

 

Madde 26- Merkez Birliğinin müsbet gelir-gider farkı, ortak birliklerin ve kooperatiflerin ayırdıkları Merkez Birliğine yardım fonu ile gayri safi hasıladan her nevi masraflar, vergi, faiz ve amortisman karşılıkları çıktıktan sonra kalan kısımdır. Bu kısım aşağıdaki nisbetler üzerine bölünür.

a.)    %10 Yedek Akçe

b.)    %5   Fevkalade Yedek Akçe

c.)    %1   Bakanlık Payı

d.)    %25 Kefalet ve Kredi Fonu

e.)    %23 Yatırım ve Geliştirme Fonu

f.)      %35 Eğitim, Tanıtma ve Sosyal Hizmetler Fonu

g.)    %1   Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Yardım Fonu

Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine ortak olunmaması halinde bu fon Yatırım ve Geliştirme Fonuna eklenir.

Müsbet gelir-gider farkından, Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine pay ayrılamayacağı gibi ortaklara sermaye üzerinden kazançta verilemez. Ayrılan yedek akçeler Merkez Birliğinin çalışma anında veya dağılmasında ortaklara dağıtılamaz. Merkez Birliği münhasıran ortaklarıyla iş yapar.

Bir yıllık çalışma sonucu gelir-gider farkı menfi olduğu takdirde, açık yedek akçelerden ve bunların yeterli olmaması halinde ek ödemelerle veya ortak sermaye payları ile karşılanır. Menfi sonuçlar ortadan kaldırılmadıkça gelir-gider farkı dağıtımı yapılamaz.

Bu madde ile ayrılan fonların kullanılması, hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.

Madde 27- Tarım ve Köyişleri Bakanlığı emrindeki Çiftçi ve Kooperatifçilik Tanıtma, Eğitim ve Ödüllendirme Fonuna ayrılan %1’ler T.C.Ziraat Bankası Merkez Şubesi 30447/2743 nolu hesaba yatırılır.

Madde 28- Yatırım ve Geliştirme Fonu; üretim ve pazarlama konularında yapılacak yatırımlarda kullanılır. Bu fona ortak birlikler de iştirak edebilirler.

            Madde 29- Eğitim ve Sosyal Hizmetler Fonu; 26. maddede belirtilen oranda müsbet gelir-gider farkından ayrılacak orandan meydana gelir.

 

            Madde 30- Eğitim ve Sosyal Hizmetler Fonu; ortakların eğitim, sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile Merkez Birliği memur ve işçileri için ölüm, sigorta ve yardımlaşma maksadıyla kullanılır.

 

            Madde 31- Kefalet Fonu Merkez Birliği kanalıyla ortaklarına temin edilecek ayni ve nakdi kredilerin rizikolarını karşılamak maksadıyla tesis edilir.

           

            YEDEK AKÇELERİN KULLANILMASI :

Madde 32- Yedek akçeler ortaklara dağıtılmayıp bilanço neticesinde ortaya çıkacak menfi gelir-gider farkının kapatılmasında kullanılır.

Madde 33- Merkez Birliğinin, dağılmasına karar verildiği takdirde yedek akçelerin, Merkez Birliğinin zararlarının karşılanmasında kullanılan miktardan artan kısmı Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Yardım Fonuna aktarılır.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

 

MERKEZ BİRLİĞİ ORGANLARI

 

Madde 34- Merkez Birliğinin organları şunlardır:

a.)    Genel Kurul,

b.)    Yönetim Kurulu,

c.)    Denetçiler.

Madde 35- Genel Kurul, ortak birliklerin temsilcilerinden teşekkül eden en yetkili organdır.

Merkez Birliğine, Genel Kurul toplantı tarihinden en az üç ay evvel giren birlikler Genel Kurul’a temsilci gönderebilirler. Ortak birlikler her yıl Genel Kurullarında aşağıda belirtilen sayılarda temsilci seçerler. Merkez Birliği temsilciliğine seçileceklerin ortak birliklerin Yönetim Kurulu Üyelerinde aranacak nitelikleri taşımaları şarttır Yönetim Kurulu Üyelerinin de temsilci seçilmesi mümkündür.

Merkez Birliği Genel Kuruluna;

a.)    Ortak sayısı 30 ve daha az olan Birlikler 3 temsilci,

b.)    Ortak sayısı 30 – 40 (Kırk dahil) olan Birlikler 4 temsilci,

c.)    Ortak sayısı 40 dan fazla olan Birlikler 5 temsilci ile katılırlar.

Merkez Birliği Genel Kurulunda her temsilcinin bir oy hakkı vardır.

Madde 36- Genel Kurul, yetkilerinden aşağıda gösterilenleri devir ve terk edemez.

a.)    Anasözleşmeyi değiştirmek,

b.)    Yönetim Kurulu Üyeleri, Denetçiler ve gerektiğinde Tasfiye Kurulunu seçmek,

c.)    İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir-gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,

d.)    Yönetim Kurulu ile Denetçiler ve gerektiğinde Tasfiye Memurlarını ibra veya azletmek,

e.)    Kanun veya Anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek,

f.)      Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulun niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulun asgari fiyatını belirlemek,

g.)    İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma usul ve esaslarını belirlemek.

Madde 37- Genel Kurulun görevleri şunlardır;

a.)    Bilanço, gelir-gider farkı hesapları ve yıllık çalışma raporları hakkında karar almak ve bu konuda Yönetim Kuruluna yetki vermek,

b.)    Yönetim Kurulu ve Denetçiler ile gereğinde Tasfiye Kurulu ve ortak Birlik temsilcileri tarafından yapılan teklifleri incelemek ve yerine getirilmesi uygun görülenlerin iş programına alınmasına ve uygulanmasına karar vermek,

c.)    Yönetim Kurulu Üyelerini ve Denetçileri, gerektiğinde hesap tetkik komisyonu ve Tasfiye Kurulunu seçmek, hizmetini tamamlayan kurulları ibra etmek veya etmemek,

d.)    Merkez Birliği Anasözleşmesinde yapılacak değişiklikleri kararlaştırmak,

e.)    Gerektiği takdirde Yönetim kurulu ve Denetçiler ile Tasfiye Kurulu Üyelerinin işlerine son vermek,

f.)      102. maddede belirtilenler arasındaki uyuşmazlıkları çözümlemek üzere Hakem Kurulunu seçmek,

g.)    Merkez Birliğinin dağılması, sürenin uzatılması hakkında karar vermek,

h.)    Amacı ile ilgili kuruluşlara iştirake karar vermek ve katılma paylarını belli etmek,

i.)      Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulun niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulun asgari fiyatını belirlemek,

j.)      Ortaklarının her türlü ihtiyaçları ile ilgili araç, gereç ve demirbaşlar ile üretim maddelerinin temini hususunda karar almak ve bu hususlarda Yönetim Kuruluna yetki vermek,

k.)    Ortak Birliklere Merkez Birliği aracılığı ile sağlanan kredilerin ödeme şekli ve miktarını tesbit etmek, bu hususta Yönetim Kuruluna görev vermek,

l.)      İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma usul ve esaslarını belirlemek,

m.) Yönetim Kurulunun hazırlamış olduğu iş programı ve yeni bütçeyi onaylamak,

n.)    Şubeler, alım ve satım merkezleri açmak için Yönetim Kuruluna yetki vermek,

o.)    Ortak olunduğu takdirde yatırım ve geliştirme fonunun kısmen veya tamamen Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine devri konusunda karar vermek,

p.)    Yönetim Kurulu tarafından yapılan ortaklıktan çıkarılma teklifleri hakkında karar vermek,

r.) Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine ortak olunmasına veya ortaklıktan çıkılmasına karar vermek ve temsilci seçmek,

s.) Taşınmaz ve taşınır mallar, aynlar edinmek, yaptırmak veya gerektiğinde satmak, işletmeleri devralmak, Merkez Birliğinin yatırımları için gerekli tesislerin yapılması için Yönetim Kuruluna yetki vermek,

t.) Yönetim Kurulu Üyelerine ve Denetçilerine verilecek aylık ücret, huzur hakkı ile yollukları belirlemek, ayrıca personel kadro ve ücretleri ile yolluklarını tesbit etmek,

u.) Kamu kuruluşları ve bankalardan temin edilecek kredi ve yardımlar ile gerçekleştirilecek yatırımların yapılması ve bu konuda ortaklarla birlikte müteselsilen borçlanmaya karar vermek,

v.) Terkini yapılacak canlı ve cansız demirbaşlar hususunda karar alıp Yönetim Kuruluna yetki vermek.

Madde 38- Genel Kurul aşağıdaki şekilde toplanır;

1.      Kuruluş Genel Kurulu,

2.      Olağan Genel Kurul,

3.      Olağanüstü Genel Kurul.

Madde 39- Kuruluş Genel Kurulu Merkez Birliğinin tescil ve ilanını müteakip bir ay içinde Geçici Yönetim Kurulunun daveti üzerine toplanır.

Madde 40- Yönetim Kurulunun daveti ile her yıl hesap devresinin sona erdiği günü izleyen günden itibaren en geç altı ay içinde yapılır.

Madde 41- Genel Kurul olağanüstü olarak, Yönetim Kurulu, Denetçiler, ortağı olduğu Üst Birlik ve Tasfiye Memurları tarafından toplantıya çağrılabilir.

Ancak, Genel Kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Genel Kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir.

Dört ortaktan az olmamak kaydıyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine Genel Kurul toplantıya çağrılır. Toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayanması gerekir.

Yönetim kurulu bu isteği 10 gün içinde yerine getirmediği takdirde toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayandığının Bakanlıkça tesbiti halinde istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından Genel Kurul toplantıya çağrılabilir.

Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak Genel Kurul’u bizzat toplantıya çağırma izni alabilir.

Madde 43- Yoklamayı müteakip toplantı, Yönetim Kurulu Başkanı tarafından açılır. Yönetim Kurulu Başkanının toplantıda bulunmaması durumunda Yönetim Kurulu Üyeleri veya Genel Kurulca gösterilecek bir temsilci toplantıyı açar. Genel Kurulun yapılabilmesi için, oy verme yetkisine haiz ortak birliklerin en az salt çoğunluğunun temsil edilmiş olması ile Genel kurula katılacak temsilcilerin yarıdan bir fazlasının toplantıya katılmış olması şarttır. İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz.

Toplantıda çoğunluk bulunduğu anlaşılınca Başkanlık Divanı seçimine geçilir. Toplantıya katılan Birlik temsilcilerinin çoğunluğu ile temsilciler ve üst birlikten Genel Kurula katılanlar arasından toplantıyı yönetecek bir başkan, bir başkan vekili, iki katip, iki oy ayrımcısı seçilerek Başkanlık Divanı teşkil edilir ve gündemin görüşülmesine geçilir. Başkanlık Divanına, Merkez Birliği Genel Başkanı, Yönetim Kurulu Üyeleri, Denetçiler ve Merkez Birliği personelinden her hangi biri seçilemez.

Toplantının açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra her hangi bir sebeple toplantının devamına imkan görülmemesi ve divanın çekilmesi halinde, müteakip gündem maddelerini görüşmek üzere yetkili mahkemece atanacak yönetici kurul (kayyum) veya Bakanlık tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır.

Madde 44- Genel Kurul Toplantısına katılan ortak Birlik temsilcilerini gösteren “Hazır Bulunanlar Listesi” düzenlenir. Bu listeye ortak Birliklerin ortaklığa kabul tarihleri, Merkez Birliğindeki taahhüt ve ödenmiş sermayeye miktarları, temsilcilerin adı, soyadı ve imza haneleri yazılır. Liste toplantıya katılan temsilcilere toplantı başlamadan önce imzalattırılır. Ayrıca, listenin Bakanlık temsilcisi ve Genel Kurul Başkanı tarafından imzalanması gereklidir.

Madde 45- Kararlar hazır bulunan ortak Birliklerin temsilcilerinin çoğunluğu ile verilir. Oyların eşitliği durumunda tekrar oylama yapılır. Ancak, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girme veya ayrılma, Anasözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma konusundaki kararlar için kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu ile, ortak Birliklerin sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için bütün ortakların ¾’ nün rızası gereklidir. Genel Kurulda verilen kararlar, bulunmayan veya olumlu oy kullanmayan bütün ortaklar içinde geçerlidir.

Ancak, kamu kuruluşlarından kredi alındığı takdirde kredi miktarının arttırmasından yararlanmak üzere alınacak kararlar çoğunlukla verilir.

Madde 46- Merkez Birliğinin bütün ortakları toplantıda hazır bulunduğu sürece bir itiraz olmadığı takdirde Genel Kurul Toplantılarına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, ortaklar veya ortakların toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanması gereklidir.

Madde 47- Yönetim Kurulu ile Merkez Birliğinin işlerinin yürütülmesinde Yönetim Kurulunca görevlendirilenler, Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm Denetçiler hakkında uygulanmaz.

Madde 48- Ortak Birliklerin temsilcileri arasından gizli oylama ile yapılan Yönetim Kurulu ve Denetçiler seçiminde Merkez Birliğinin mühürünü taşıyan oy pusulaları ve zarflar kullanılır. Bunlar “Hazır Bulunanlar Listesini” imza eden temsilcilere verilir. Temsilciler oylarını tasnif kurulunun huzurunda seçim sandığına atarlar. Kullanılan oy sayısı temsilci sayısı ile kontrol edilir. Fazla çıktığında, oy pusulaları açılmadan fazlalıklar iptal edilir. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçiler seçiminde bir tek oy sandığı kullanılır. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

            Madde 49- Genel Kurul görüşmeleri tutanağa bağlanır. Bakanlık temsilcisi toplantı başkanı ve katipler tarafından imzalanan bu tutanakta ayrıca, toplantıya katılan Birlik ve temsilci sayıları gösterilir. Yeni seçilip göreve başlayan Yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren 15 gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, Yönetim Kurulu ve Denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi ile Genel Kurul toplantı tutanağının, Bakanlık “ Çiftçi ve Kooperatifçilik Tanıtma, Eğitim ve Ödüllendirme Fonuna” yatırılan %1 lere ait dekont ve bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler Tarım ve Köyişleri bakanlığına verilir. Bu evrakların birer nüshaları aynı zamanda varsa Merkez Birliğinin bağlı bulunduğu Üst Birliğe gönderilir.

           

            Madde 50- Kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile aşağıda belirtilen kimseler Genel Kurul kararı aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere bir ay içinde Merkez Birliğinin merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.

1.       Toplantıda hazır bulunupta karara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten, oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen, toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan ve tebliğ edilmediği, Genel Kurul Toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden ortak Birlik temsilcileri,

2.   Yönetim Kurulu,

3.   Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu Üyeleri ile Denetçilerin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bunların her biri,

Ayrıca, bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur.

Genel Kurulda alınan bir kararın mahkeme tarafından bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.

Madde 51- Yönetim Kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde Merkez Birliğinin kanuni temsilcisi olan icra organıdır.

Madde 53- İş bölümü; Genel Kurulda yapılan seçimi müteakip Yönetim kurulu Üyeleri arasında gizli oyla yapılır. Aralarından bir Genel Başkan, dört Genel Başkan Yardımcısı seçilir. Diğerleri üye sıfatını alırlar. Aynı toplantıda, Yönetim Kurulunun yapacağı mutad toplantı tarihleri ve yeri belirlenir.Bu toplantıda ayrıca, lüzumu halinde yapılması zorunlu olan mutad dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.Yönetim Kurulu Üyelerinden biri veya bir kaçı Merkez Birliğini temsile yetkili kılınarak Ticaret Siciline tescil ettirilir.

Yönetim Kurulu ekseriyetle toplanır ve kararları katılanların ekseriyetiyle alır. Oylar eşit olduğu takdirde Türk Ticaret Kanunun 330. maddesi esasları çerçevesinde, karara bağlanmayacak gündem konusu gelecek toplantıya ertelenir. Oylarda eşitlik halinde konu reddedilmiş sayılır.

Yönetim Kurulu Toplantılarında üyeler, vekalet veya temsil yoluyla oy veremezler. Yönetim Kurulu ayda en az bir defa toplanır. Mazeretsiz olarak bir biri ardına üç defa toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.

Yönetim Kurulu kararları, sahifeleri noterce tasdik edilmiş “bir karar defteri” ne sıra numarası tarihi ile kayıt olunup imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar ve veya çekimser kalanlar muhalefet veya çekimserlik sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar. Bunu yapanlar karın uygulanması sırasında doğacak zararlardan dolayı diğer üyelerle birlikte sorumlu olmazlar.Kararın muteberliği yazılıp imza edilmiş olmasına bağlıdır.

Yönetim Kurulu Üyelerine Genel Kurulca belirlenen aylı ücret, huzur hakkı ve yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılmaz.

Yönetim Kurulu Üyeleri ve Merkez Birliğini temsile yetkili şahıslar Genel Kurulun devredemeyeceği yetkilerini kullanamazlar.

Yönetim Kurulu Üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak, çekilen üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu zararın ve sorumluluklarının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren ilgililer aleyhine tazminat davası açmak hakkı beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.

Yönetim Kurulu Üyeleri topluca istifa ettikleri veya mevcut yedekleri istifa eden üyelerin yerine çağrıldığında Yönetim Kurulu üye sayısı salt çoğunluğun altına düşmediği takdirde Yönetim Kurulu ilk toplantısında boş kalan üyelikler için ortak Birlik temsilcileri arasından yeteri kadar üyeyi ittifakla seçerek toplanacak ilk Genel Kurulun onayına sunar, Yönetim Kurulu üye sayısı salt çoğunluğun altına düştüğü takdirde Merkez Birliği Olağanüstü Genel Kurul Toplantısına giderek yeniden Yönetim Kurulu Üyelerini seçer. Yeni seçilen üyeler işe başlayıncaya kadar eskileri göreve devam eder. Yönetim Kurulunda bir üye istifa edipte yerine geçecek üye yoksa Yönetim Kurulu temsilciler arasından birini Yönetim Kurulu Üyeliğine seçerek yeni üyeyi toplanacak ilk Genel Kurulun onayına sunar.

Görevi son bulan eski Yönetim Kurulu, yeni Yönetim Kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.

Madde 54- Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır;

a.)    Merkez Birliğinin işlerini ortak Birlikler menfaatine en uygun şekilde yürütmek,

b.)    Defter ve kayıtların mevzuat dahilinde, doğru olarak tutulmasını sağlamak,

c.)     Merkez Birliğinin parası, menkul ve gayrimenkul bütün varlıklarını gereği gibi kullanmak, işletmek ve korumak,

d.)    Gerektiğinde imkanlarla orantılı olarak alım ve satım merkezleri açılmasını Genel Kurula teklif etmek,

e.)     Ortak Birliklere durumlarına ve Genel Kuruldan alınacak kararlara göre bilanço yılı içinde tahsil edilmek üzere avans vermek,

f.)      Genel Kurulu olağan ve olağanüstü toplantıya çağırmak,

g.)     Genel Müdür, Müdür, memur, müstahdem ve işçi atamak,

h.)     Genel Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmek, kanunlara aykırı olarak alınan Genel Kurul kararları aleyhine iptal davası açmak,

i.)       Lüzumlu defterlerin tutulmasını sağlamak, Genel Kurul Toplantısından 35 gün önce faaliyet raporu, bilanço, gelir-gider cetvellerini ve bütçe teklifini hazırlayıp Denetçilere vermek ve Genel Kurul Toplantısından 15 gün önce de ortakların incelemesine sunmak,

j.)      Genel Kurulca uygulanmasına karar verilen ve devletçe desteklenecek yatırım projelerini hazırlatmak,

k.)    Merkez Birliğinin aczi halinde Genel Kurulu toplantıya davetle gerekli mercileri haberdar etmek,

l.)       Kanun ve Anasözleşmedeki vecibelerini yerine getirmeyen ortak Birlikler hakkında karar alarak durumu Genel Kurulun onayına sunmak,

m.)   Görevlendireceği denetim elemanları vasıtasıyla ortak Birlikleri denetlettirmek,

n.)     Merkez Birliğini temsile yetkili şahıslar ile Denetçilerin seçimi azillerini Ticaret Sicili’ne tescil ve ilan ettirmek,

o.)    Kamu kuruluşları, banka ve diğer kuruluşlardan kredi almak,

p.)    Eski Yönetim Kurulu Üyeleriyle Merkez Birliği memurlarının sonradan tesbit edilen yolsuzluklarını ilgili mercilere bildirmek,

            r.) Merkez Birliğinin amacına uygun gayrimenkul alımlarında, tapu devri veya tapuya şerh verdirilerek bir satış vadi sözleşmesi yapmak,

s.)     Tanıtma ve ortak kaydetmek amacıyla yapılacak ilan, reklam ve açıklamaları eksiksiz ve gerçeğe aykırı olmayacak şekilde yapmak, bunların yanıltıcı bilgi ve unsurlar taşımamasını sağlamak,

t.)      Merkez Birliğine ait mal, para ve para hükmündeki kağıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, saymasına ve incelemesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri geçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmak,

u.)     Ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin Anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak,

v.)     Ortakları 9. maddede belirtilen haller dışındaki sebeplerle ortaklıktan çıkarmak,

            y.) Denetim amacıyla denetçilerin 62. madde doğrultusunda talebi halinde Merkez Birliğine ait her türlü defter ve belgeleri vermek,

            z.) Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yaptırılacak denetim neticesi verilecek talimatlara uymak.

           

            YÖNETİM KURULUNUN SORUMLULUKLARI :

            Madde 55- Yönetim Kurulu Üyeleri Merkez Birliğine ortaklara ve Merkez Birliği alacaklılarına karşı müteselsilen sorumludurlar. Müteselsil mesuliyeti mucip muamelelerden bir kusuru olmadığını ispat eden özellikle bu muamelelere muhalif rey vermiş olan keyfiyeti müzakere tutanağına yazdırmakla beraber Denetçilere yazılı olarak bildiren veya mazeretine binaen o muamelelerin müzakeresinde hazır bulunmayan üye müteselsin mesuliyetten kurtulur. Görevlerini yapmadıkları anlaşılan Yönetim Kurulu üyelerini Genel Kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Her ortağın, sorumluluğu olan yöneticiler aleyhine müferiden dava açma hakkı mahfuzdur. Yönetim Kurulu, aleyhindeki davalar Denetçilerce açılır. Yönetim Kuruluna seçilenler kendisi veya başkası namına bizzat veya dolaylı olarak Merkez Birliğiyle, Merkez Birliği konusuna giren bir ticari muamele yapamaz. Yönetim Kurulu Üyelerinden her biri, Genel Kurulun kararı kendi şahsi mesuliyetinin gerektirdiği ahvalde, karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Merkez Birliği memurları kasıtları bulunsun veya bulunması kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden özellikle Merkez Birliğinin para ve malları bilanço, tutanak rapor ve başka evrak, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı “Devlet Memurları” gibi ceza görürler.

            Yönetim Kurulu tescile tabi hususların sicil memurunun talebi üzerine yerine getirilmemesi, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hallerinde cezai bakımdan sorumlu olur.

            Kuruluş sırasında kurucu birlikler tarafından resmi mercilere verilen Merkez Birliği Anasözleşmesi, nakdi sermayesinin bankaya yatırıldığını bildiren banka makbuzu, any nevinden sermaye ve Merkez Birliğince devralınan işletmeye ait değer biçme raporu gibi vesikaları gerçeğe aykırı düzenlenmesinden Merkez Birliği kurucu ortakları sorumludur.

            Yönetim veya temsile yetkili şahısları Merkez Birliğine ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiilerden doğan zararlardan Merkez Birliği sorumludur.

            Yönetim Kurulu, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının ve bağlı olduğu üst kuruluşların denetim amacıyla görevlendireceği memurların isteyecekleri her türlü malumatı vermek ve onların işleri kolaylaştırmak mecburiyetindedirler.

            Ayrıca, Anasözleşmenin 9. madde ve 10. maddenin son fıkrasına 53. maddenin 5 ve 6. fıkralarına 54. maddesinin r, s ve t fıkralarına aykırı hareket eden Yönetim Kurulu Üyeleri ve memurları fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır para cezası ile 99. maddenin bir ve ikinci fıkrasına aykırı hareket eden Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

           

            Madde 56- Merkez Birliğinin acz halinde bulunduğunu kabul ettirecek ciddi sebepler mevcut ise, Yönetim Kurulu, piyasadaki cari fiyatlar esas olmak üzere derhal bir ara bilanço düzenler.

            Son yılın bilançosu veya daha sonra yapılan bir tasfiye bilançosu veyahut yukarıda adı geçen ara bilançosu Merkez Birliği mevcudunun bilançolarını karşılayamayacağını belirtiyorsa, Yönetim Kurulu Tarım ve Köyişleri Bakanlığına keyfiyeti bildirir ve Genel Kurulu hemen olağanüstü toplantıya çağırır. Genel Kurul mevcut sermaye ile yetinmeye Merkez Birliğinin dağılmasına veya mahkemeye müracaatla Merkez Birliğinin iflasını isteme kararından birisini verebilir.

            Merkez Birliğinin son bilançosunda varlığının (Öz sermaye, yedek akçeler, gelir-gider farkı) yarısı Merkez Birliği borçlarını karşılamıyorsa durum Yönetim Kurulunca Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile ilgili mercilere ve mahkemeye bildirerek Genel Kurul derhal toplantıya çağrılır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı veya Merkez Birliğinin üst kuruluşunun (Türkiye Milli Kooperatifler Birliği) yapacağı denetim sonucu Merkez Birliğinin mali durumunun düzeltilmesinin mümkün görülmesi halinde Yönetim Kurulu veya alacaklılardan birinin isteği üzerine iflasın açılması ertelenebilir. Bu takdirde Yönetim Kurulu Merkez Birliğinin durumunu düzeltecek mali tedbirleri alır. Mevcutlar defterinin tutulması, yönetim memuru atanması gibi Merkez Birliği varlığının korunması ve devamına yarayan tedbirler ise mahkemece alınır.

           

            DENETÇİLER :

            Madde 57- Denetçiler Genel Kurul namına Merkez Birliğinin bütün işlem ve hesaplarını inceler.

            SEÇİM :

           

            DENETÇİLERİN GÖREVLERİNE SON VERME :

            Madde 59- Genel Kurul tarafından Denetçilerin görevlerine her zaman son verilebilir.

           

            DENETÇİLERİN SORUMLULUĞU :

            Madde 60- Denetçiler kanun ve Anasözleşme ile kendilerine yüklenen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.

           

            BİR ÜYELİĞİN AÇILMASI VE ÇEKİLME :

            Madde 61- Denetçilerden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevini yapamayacak halde bulunması, iflas veya hacir altına alınması gibi bir sebeple görevlerinin sona ermesi ve yüz kızartıcı bir suçtan dolayı mahkumiyetinin kesinleşmesi halinde diğer Denetçiler, Genel Kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere yerine yedeklerden birini çağırırlar.

            Denetçiler her zaman işten çekilebilirler. Ancak toptan çekilme halinde Genel Kurul, Yönetim Kurulu tarafından derhal toplantıya çağrılır ve yeniden denetçiler ve yedeklerini seçer.

            Açılan üyeliğe yedek üye getirilir. Ancak bir üyelik açık kalıp da yerine geçecek bir üye bulunmazsa Genel Kurul toplantıya çağrılmadan mevcut Denetçiler tarafından bir asil bir yedek üye seçilir. Bu durumda iki üyenin de ortak Birlik temsilcilerinin dışından uzman elemanlardan gösterilmesi caizdir.

           

            İNCELEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ :

            Madde 62- Denetçiler, işletme hesabıyla bilançonun defterlere uyguluk halinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir şekilde tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mameleki hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdürler. Ortakları şahsen sorumlu veya ek ödemeyle yükümlü olan Merkez Birliklerinde Denetçiler, ortaklar listesinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.

            Yönetim Kurulu bu maksatla Denetçilere defterleri ve belgeleri verirler. Denetçilerin istekleri üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiğini ve istenilen her konu hakkında bilgi verilir.

            Ortaklar gerekli gördükleri hususlarda Denetçilerin dikkatini çekmeye ve açıklama yapılmasını istemeye yetkilidirler.

           

            ÇALIŞMA DÜZENİ VE GÖREV :

            Madde 63- Denetçiler, yılda en az dört defa toplanarak Merkez Birliğinin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar ve görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve “Denetçiler Denetim Raporları” dosyasında muhafaza ederler.

            Denetçiler yıllık Genel Kurul toplantısından 35 gün önce bilançoyu, Yönetim Kurulunun hazırladığı yıllık çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesap ve mevcutları elden geçirir ve kanaatini açık olarak belirterek yıllık rapor meydana getirirler. Denetçiler, raporda Yönetim Kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini belirtirler.

            Denetçilerin görevleri, Merkez Birliğinin iş ve muamelelerini kontrol etmektir. Denetçiler şu görevleri yapmak zorundadırlar.

a.)    Merkez Birliğinin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataları giderilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgi makam ve organlara haber vermek,

b.)    Bilançonun Türk Ticaret Kanunun 74. maddesi esaslarına veya Tarım ve Köyişleri Bakanlığının kabul ettiği örnek bilançoya göre hazırlanıp hazılanmadığına bakmak,

c.)    Yönetim Kurulu Üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti Yönetim Kuruluna bildirmek,

d.)    Muhtelif sebeplerle Yönetim Kurulunun toplantı nisabını kaybetmesi halinde boşalan Yönetim Kurulu Üyeliklerine gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak,

e.)    Merkez Birliği çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların intizamla tutulmasını sağlamak maksadıyla Merkez Birliğinin defterlerini incelemek,

f.)      Üç ayda bir ara denetimi yapmak ve ansızın Merkez Birliği veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun birer örneğini Yönetim Kurulu Başkanına vermek,

g.)    Bütçe ve bilançoyu kontrol etmek,

h.)    Tasfiye muamelelerine nezaret etmek,

i.)      Ortak Birlikler ve kendileriyle Merkez Birliği yöneticileri arasındaki anlaşmazlıkla ilgili konuları Genel Kurul gündemine aldırmak ve gerektiğinde olağan üstü olarak Genel Kurulu toplantıya çağırmak,

j.)      Genel Kurul toplantılarında hazır bulunmak,

k.)    Merkez Birliği Yönetim Kurulu Üyelerinin ve memurlarının cezayı gerektiren fiillerini savcılığa bildirmek,

l.)      Anasözleşmede ortak Birliklerin Genel Kurul Toplantılarına katılmaları için gerekli şartların yerine getirilip getirilmediğini incelemek,

m.) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tesbit edilen Yönetim Kurulu ve memurlar hakkında Genel Kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.

Denetçilerin yukarda yazılı kontrol yetkileri Genel Kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetçiler ayrıca Merkez Birliği zararlarını kapatmak için Genel Kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırırlar.

Madde 64- Denetçiler her yıl yazılı bir raporla beraber tekliflerini Genel Kurula sunmağa mecburdurlar.

Denetçiler, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, kanun ve Anasözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde Genel Kurul’a haber vermekle yükümlüdürler.

Denetçiler, Yönetim ve Genel Kurul toplantılarına katılırlar. Ancak Yönetim Kurulunda oy kullanamazlar.

Denetçi raporları üç üye tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek imzalamak ve münferit rapor düzenlemek zorundadırlar.

Yıllık Genel Kurul toplantısında “Denetçiler Raporu” okunmadan bilanço ve dolaysıyla ibralar konusunda karar alınamaz.

Madde 65- Denetçiler görevleri sırsında öğrendikleri veya ortak Birlikler için zarar umulan hususları ortaklarına ve üçüncü şahıslara açıklayamazlar.

Denetçiler Anasözleşmenin 62. maddesine 63. maddesinin c ve d fıkralarına 64. maddesine aykırı hareket etmeleri halinde fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve elli bin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.

Madde 66- Genel Kurul bazı konuların incelenmesi için gereği halinde hesap tetkik komisyonu seçer.

Mevcut ortakların dörtten az olmamak üzere en az 1/10’u son iki yıl içinde Merkez Birliğinin kuruluşuna veya idari işlemlerine dair bir yolsuzluğun olduğunu, kanun yahut Anasözleşme hükümlerine önemli bir şekilde karşı hareket edildiğini iddia ettikleri takdirde veya bilançonun gerçekliğini soruşturmak için hesap tetkik komisyonu atanmasını Genel Kuruldan isteyebilirler.Bu istek Kabul edilmediğinde gerekli masrafları peşin ödemek şartı ile mahkemeye başvurma hakkına sahiptirler.

Soruşturma sonuçlarına göre iddia doğru görülmediği takdirde veya Denetçilerin vereceği raporda bu talebin haklı sebeplere dayanmadığı anlaşılırsa kötü niyetle hareket ettiği ispat edilen ortaklar Merkez Birliğinin bu yüzden gördüğü zarardan dolayı ortaklaşa sorumludurlar.

Madde 67- Merkez Birliği Genel Müdürü, Birlik temsilcileri arasından veya dışardan seçilir.Yönetim Kurulu Kararı ile belirli bir süre için atanır. Süresi dolunca yeniden atanabilir. Genel Müdür, kendiliğinden Genel Müdürlük görevini devredemez ve yerine vekil bırakamaz. Atama ve işten el çektirme durumu Yönetim Kurulunca tescil ve ilan ettirilir.Yönetim Kurulu ayrı bir Genel Müdür atamasını ön görmezse, Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından bir veya bir kaçını murahhas üye olarak görevlendirir. Bu durumda murahhas üye Genel Müdürün bağlı olduğu hükümlere bağlıdır.

Genel Müdürlük şartları şunlardır;

a.)    Kooperatifçilik bilgilerine sahip olmak,

b.)    Hukuken memuriyete mani hali bulunmamak,

c.)    Yüksek okul mezunu olmak,

Merkez Birliği Genel Müdürü ve hizmet personelinin ücretleri Genel Kurulca kabul edilen kadro ve yıllık tahmini bütçeye göre kararlaştırılır.

Madde 68- Genel Müdürün görevleri şunlardır;

a.)    Yönetim Kurulu kararlarını yılık çalışma programlarını göz önünde tutarak uygulamak,

b.)    Merkez Birliğinin işlerini yürütmek, işlerin uyumunu ve düzenini sağlamak,

c.)    Yönetim Kurulu Toplantılarında oy kullanmamak şartıyla hazır bulunmak,

Madde 69- Tarım ve Köyişleri Bakanlığından yardım alan Merkez Birliği Bakanlığın istediği şartlara uygun İdari ve Teknik Personeli atamak mecburiyetindedir.

Madde 70- Merkez Birliği Genel Müdürü, Merkez Birliği hizmet personelinin amiridir. Denetçiler ve Yönetim Kurulu Üyelerinden başkasına Merkez Birliğinin işleri ile ilgili bilgi veremez. Merkez Birliği hizmet personeli Genel Müdüre karşı sorumludur. Genel Müdür, kendisine verilen görevleri gereği gibi veya hiç yerine getirmezse Yönetim Kuruluna karşı soruludur.

Ayrıca gerek Genel Müdür gerekse kooperatif memurları Anasözleşmenin 10. maddenin son fıkrasına 53. maddenin 5 ve 6. fıkraları ile 54. maddesinin r, s,v,t fıkralarına aykırı hareket etmeleri halinde fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.

Madde 71- Yönetim Kurulu, Genel Kuruldan aldığı yetki dahilinde işlerin görülmesiyle görevlendirdiği kimseleri, atadığı Genel Müdürü diğer temsilci ve vekilleriyle bizzat personelini her zaman işten çıkarabilir. Çıkarılma işlerinde Yönetim kurulu kararı gereklidir. İşten çıkarılan kusursuz kimselerin tazminat isteme hakları saklıdır.

Madde 73- Yönetim Kurulu düzenlenecek ilk toplantıda imza yetkileri hakkında bir sirküler yaparak bunu notere onaylattıktan sonra ticaret siciline tescil ve ilan ettirir.

Bu imza örnekleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile kredi müesseselerine de gönderilir.

Madde 74- Merkez Birliği, kendisine bağlı Birlikleri ve Kooperatifleri denetim konusunda ehil kişilerden teşkil edeceği denetim birimince denetler.

Ayrıca, ortak Birlikler ve Kooperatiflere gerekli eğitim hizmetlerini de götürür.

Ortak Birlikler ve bu Birliklere bağlı Kooperatifler, yapılacak eğitim ve denetim hizmetlerine ait giderlere iştirak eder.

 

ALTINCI BÖLÜM

 

TÜRKİYE MİLLİ KOOPERATİFLER BİRLİĞİ İLE İLİŞKİLER

 

Madde 75- Genel Kurul kararı ile Merkez Birliği, Merkez Birliğinin gelişmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim ve denetim konusunda hizmet verilmesi kooperatifçilik konularında tavsiyeler alınması gibi hizmetlerin yerine getirilmesi için kurulmuş ve kurulacak Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girebilir.

Madde 76- Merkez Birliği Türkiye Milli Kooperatifler Birliğini kurar veya kurulmuş Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmeye karar verirse taahhüt edilecek sermayesinin miktarı ve ödeme şekli Genel Kurulca belirlenir.

Madde 77- Merkez Birliği Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmek için Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin Anasözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile kabul ettiğini gösteren bir dilekçe ile Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Yönetim Kurulu Başkanlığına başvurur. Yönetim Kurulunun giriş isteğini kabul etmesi ile Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmiş olur. Giriş isteği onbeş gün içinde cevaplandırılmadığı veya red cevabı verildiği takdirde Denetçilere ve gerekirse Tarım ve Köyişleri Bakanlığına başvurulur.

Madde 79- Merkez Birliği, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmekle ortaklarına bu anasözleşmedeki yükümlülüklerden fazlasını yükleyemez.

Madde 80- Merkez Birliği, Türkiye Milli Kooperatifler Birliği tarafından eğitilebilir ve denetlenebilir.

Merkez Birliği, yapılacak denetim ve eğitim hizmetlerine ait giderlere iştirak eder.

YEDİNCİ BÖLÜM

 

MERKEZ BİRLİĞİNİN DAĞILMASI

 

Madde 81- Merkez Birliği aşağıda belirtilen sebeplerden dolayı dağılır;

a.)    Anasözleşmade belirtilen süre Genel Kurul kararı ile uzatılmadığı takdirde (bunun için Genel Kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir,.

b.)    Genel Kurul Kararı ile,

c.)    İflasın açılması ile,

d.)    Diğer bir Merkez Birliğiyle birleşmesi veya devralınması suretiyle (bunu için Genel Kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir),

e.)    Ortak adedinin kurucu ortak adedinden aşağı düşmesi, Merkez Birliğinin organlarının kurulamaması, Merkez Birliğinin çalışma konusu dışında veya amme kanunlarına karşı çalışma göstermesi, kanuni tanımı dışına çıkması ve kar peşinde koşan ticari bir şirket hüviyetine girmesi gibi hallerde Tarım ve Köyişleri Bakanlığının, mahkemeden alacağı kararla,

f.)      Üç yıl Olağan Genel Kurulunu yapmaması halinde,

g.)    Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tesbiti halinde mahkemeden alacağı kararla,

Madde 82- Mahkemece veya Genel Kurulca tasfiye memurları seçilemediği takdirde tasfiye işlerini Yönetim Kurulu yapar. Yönetim Kurulu tasfiye memurlarını Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirir.

Tasfiye kurulu üyelerine atamayı yapan merci tarafından tesbit edilecek miktarda ücret ödenir.

Madde 83- İflasın dışında Merkez Birliğinin dağılması, Yönetim Kurulu veya Denetçilere Ticaret Siciline tescil ve en çok birer hafta ara ile üç defa ilan ettirilir. İlana Merkez Birliği alacaklılarının belgeleri ile beraber bir yıl içinde başvurmaları gereği yazılır. Bu sürenin başlangıcı üçüncü ilan tarihidir.

Madde 84- Tasfiye haline giren Merkez Birliğinin bütün borçları ödendikten ve ortak pay bedelleri geri verildikten sonra kalan mallar ortaklar arasında bölüştürülür. Paylaştırma dağılma anında kayıtlı ortaklar arasında eşit yapılır.

Madde 85- Merkez Birliğinin diğer Merkez Birliği ile birleşmesi hali hariç olmak üzere dağılan Merkez Birliği tasfiye haline girer.

Tasfiye haline giren Merkez Birliği ortaklarla olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ünvanını (tasfiye halinde) ibaresini eklemek suretiyle kullanmakta devam eder.

Madde 86- Genel Kurul kararı ile atanmış olan tasfiye memurları yahut bu görevi yapan Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Kurul tarafından her zaman azil ve yerlerine yenileri atanabilir.

Ortakların birinin isteği ile de mahkemece haklı sebeplerden dolaysıyla işlem durdurulur, yürütmeye memur kimseleri azil ve yerlerine yenileri atanabilir. Bunlar kendilerini tescil ve ilan ettirirler.

Madde 87- Genel Kurul aksine karar vermedikçe, tasfiye memurları Merkez Birliğinin aktiflerini pazarlık suretiyle de satabilirler. Aktiflerin toptan satılabilmesi için Genel Kurul Kararı gereklidir.Bu karar Genel Kurulu 2/3 çoğunluğu ile alınır.

Madde 88- Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz Merkez Birliği tasfiyesinin başlangıcındaki hal ve durumu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve Genel Kurulun onayına sunarlar. Tasfiye halinde genel Kurul Toplantılarında nisap aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir.

Tasfiye memurları, Merkez Birliği Yönetim Kurulu ve Denetçileri davet eder. Merkez Birliğinin mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu birlikte düzenler. Bu düzenleme işinde sözü edilen organ üyelerinden çalışmaya katılmayanları beklemek zorunda değildirler.

Tasfiye memurları gerek görürse Merkez Birliği mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilirler.Düzenlenen envanter ile bilanço tasfiye memurlarının huzurunda Merkez Birliği Yönetim Kurulu tarafından imzalanır. Envanter bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye memurları dağılma halinde bulunan Merkez Birliğinin envanteri yazılı bütün malları ile evrak ve defterlerine el koyarlar.

Madde 89- Alacaklı oldukları Merkez Birliği defterleri veya diğer belgelerinden anlaşılan ve ikametleri bilinen şahıslar taahhütlü mektupla, diğer alacaklılar Ticaret Sicil Gazetesinde ilan suretiyle Merkez Birliğinin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyana çağırırlar.

Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunmazlarsa alacaklarının tutarı notere verilir. Merkez Birliğinin henüz vadesi dolmayan borçları ile münazaalı borçların karşılığı olan para notere verilir.

Madde 90- Tasfiyenin sonucunda evrak ve defterler 10 yıl saklanmak üzere notere verilir.

Madde 91- Tasfiyenin sona ermesi üzerine Merkez Birliğine ait ünvanın Ticaret Sicilinden çıkarılması tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan edilir.

Madde 92- Tasfiye kurulu üyeleri, tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesinden sorumludur.

Tasfiye kurulu üyelerinin Anasözleşmenin 52. maddesinin a ve b fıkrasındaki niteliklere haiz olması şarttır. Bunlar hakkında 1163 sayılı Kanunun 62. madde hükmü uygulanır.

Madde 93- Merkez Birliği, bütün pasif ve aktifleri ile diğer bir Merkez Birliği tarafından devralınmak suretiyle dağıldığı takdirde Ticaret Sicilinden çıkarma işlemi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 84. maddesi uyarınca yapılır.

 

SEKİZİNCİ BÖLÜM

 

MALİ HÜKÜMLER

 

Madde 94- Merkez Birliği muhasebe usulünü bilanço esasına göre kurar ve kanunen tutulması gerekli defterleri tutar ve çalışmalarını iş prensipleri esasına uygun olarak düzenler. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca örnek muhasebe ve bilanço kabul edildiği takdirde bunun uygulanması sağlanır.

Madde 95- Ocak ayının birinci günü başlar. Aralık ayının son gününde biter.

Madde 96- Merkez Birliği, Merkez Birliğini ekonomik ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri belirtmek amacıyla Merkez Birliğinin nitelik ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri (yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, kasa defteri, ortaklık defteri ve karar defteri gibi) tutmaya mecburdur.

Madde 97- 96. maddede belirtilen defterler Yönetim Kurulunca kullanılmaya başlamadan önce Merkez Birliğinin bulunduğu yerin noterine tasdik ettirilir.

Merkez Birliği tutmaya mecbur olduğu diğer defterlerle, tutmak istediği defterleri lehine delil olarak kullanabilmek için, her birinin cins ve durumları ile sahife sayılarını gösteren iki nüsha beyannameyi bu defterleri kullanmaya başlamadan önce Ticaret Sicil memuruna vermeğe mecburdur. Memur bunlardan birini tasdik ederek Merkez Birliğine geri verir.

 

 

 

 

DOKUZUNCU BÖLÜM

 

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ

DİĞER GÖREV VE YETKİLERİ

 

Madde 98- Tarım ve Köyişleri Bakanlığının diğer görev ve yetkileri şunlardır;

a.)    Merkez Birliğinin kuruluş ve organizasyonlarına yardımcı olmak,

b.)    Gerektiğinde teknik ve mali yardımda bulunmak,

c.)    Muhasebe sisteminin uygulanmasına yardımcı olmak,

d.)    Merkez Birliğinin denetimini yapmak,

e.)    Merkez Birliğinin Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına müdahale talebinde bulunabilmek,

 

 

 

 

 

 

ONUNCU BÖLÜM

 

ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Madde 99- Merkez Birliği siyasi maksatlı ve genel güvenli, asayiş ve kamu düzenini bozmaya yönelik faaliyet gösteremez ve Merkez Birliği faaliyetleri bu maksatlara alet edilemez.

Merkez Birliği siyasi partilerden ve teşekküllerden her hangi bir surette yardım kabul edemez, bunlara maddi yardımda bulunamaz. Yönetim ve Denetim Kurulları, Merkez Birliğini temsilen siyasi partilerin yapacakları her türlü toplantıya katılamazlar.

Bu madde hükmüne aykırı hareket eden Merkez Birliği kurucuları, Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri, bu fiil Genel Kurulda vukuu bulmuşsa buna müsamaha eden Genel Kurul Başkanı, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Madde 100- 99. Maddede öngörülen hürriyeti bağlayıcı cezalar paraya tahvil edilemez.

Madde 101- Bu sözleşmede aksine açıklama olmayan hususlarda 3476 ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile bu kanunun 98. maddesine atfen 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu genel hükümleri ile anonim şirket hükümleri uygulanır.

Madde 102- Ortaklarla Merkez Birliği arasında ve ortakların kendi aralarında doğacak uyuşmazlıklar öncelikle Merkez Birliği Genel Kuruluna aksettirilir. Genel Kurulca halline imkan bulunmayan uyuşmazlıklar Kooperatifler Kanunun 95. maddesine göre halledilir. Hakem yolu ile de giderilemeyen uyuşmazlıklar için kazai mercilere başvurulur. Üçüncü şahıslarla Merkez Birliği arasında çıkan uyuşmazlıklar ise kazai mercilerce çözümlendirilir.

Madde 103-“ Sınırlı Sorumlu Ormancılık Kooperatifleri Merkez Birliği” Anasözleşmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının.............................. tarih ve ..................................... sayılı onayı ile kabul edilmiştir.

 

Kurucu Birliklerin adı, merkezi, temsile yetkili kişilerin adı soyadı ve imzaları, taahhüt edilen ve ödenen sermaye ile yüklenilen ortaklık payı aşağıdadır. Peşin ödenen paraların tutarı 525 000 000.- TL T.C. Bankası Güvenevler ANK Şubesine 09.04.1997 tarih ve 103 sayılı makbuz karşılığı yatırılmıştır.

 

 

 

                  Merkez Birliği kuruluş işlemlerinin, tescil ve ilanı ile Kuruluş Genel Kurulu Toplantısına kadar görev yapmak üzere kurucu Birlikler arasından seçilen Geçici Yönetim Kuruludur.

 

1- Geçici Genel Başkan                                              Cafer YÜKSEL

2- Geçici Genel Başkan Yardımcısı                             Hasan YAŞAR

3- Geçici Muhasip Üye                                               İdris ŞENEL

4- Geçici Yönetim Kurulu Üyesi                                  Fikri ÇAMOĞLU

5- Geçici Yönetim Kurulu Üyesi                                  Fahrettin CEBECİ

6- Geçici Yönetim Kurulu Üyesi                                  Rahmi ARIK

7- Geçici Yönetim Kurulu Üyesi                                  Necip GÖKÇELER